Wat is rouw?

Jaarlijks bellen en mailen heel veel nabestaanden naar het ZSVR. Ze vragen hoe ze verder kunnen na het verlies van een geliefd familielid, een vriend of collega. Ze vertellen over hun emoties, hun verdriet, de vermoeidheid of het onbegrip van de omgeving. Ook de omgeving belt om te vragen hoe ze steun kunnen bieden bij de rouw van een ander.

Om emoties en reacties van rouwenden te begrijpen is het goed om wat kennis over rouw en het rouwproces te hebben.

Onder rouw verstaan we een scala aan reacties en gevoelens die kunnen optreden na een betekenisvol verlies. Rouw wordt opgevat als de verwerking van dat verlies. Rouw is de ‘prijs’ die wij betalen voor onze liefde voor en verbondenheid met een ander mens. Het zijn eigenlijk twee kanten van dezelfde medaille. Er wordt ook wel gezegd dat rouw het proces is van aanpassen aan een leven zonder de aanwezigheid van de overledene.

Iedereen maakt ingrijpende verliezen mee: niet alleen door de dood maar ook door het leven. Verlies van het werk, van een huwelijk, van gezondheid zijn voorbeelden van betekenisvolle verliezen. Ook de verliezen die wij ervaren door de natuurlijke loop van het leven, zoals wanneer de kinderen het ouderlijk huis verlaten of bij het afsluiten van het arbeidzame leven, kunnen ingrijpend zijn.
Eén van de ingrijpendste verliezen waarvoor een mens zich geplaatst ziet is het verlies van een dierbare door een overlijden.





Hoe verloopt rouw?

Een verlies verwerken doet iedereen op zijn eigen manier. Er zijn geen regels voor. Belangrijk is dat de rouwende kan rouwen zoals hij dat wil en nodig heeft. Dat hij tijd en ruimte neemt en krijgt om bij de eigen gevoelens te kunnen blijven en deze kan uiten als hij daar behoefte aan heeft.

  1. Het aanvaarden van de realiteit van het verlies.
  2. Het doorleven van de pijn en het verdriet.
  3. Het aanpassen aan een nieuw leven waarin de overledene niet meer aanwezig is.
  4. De overledene emotioneel een plaats geven en het oppakken van de draad van het leven.
De ervaring leert dat de taken gedurende het hele proces door elkaar kunnen lopen.





Tips voor het omgaan met rouwenden

Wel doen:

  • Luisteren; het verhaal moet heel vaak worden verteld om de scherpe en pijnlijke kanten te laten slijten.
  • Vragen stellen.
    Een oprecht gemeend 'hoe is het met u' of 'hoe gaat het vandaag', biedt de ander ruimte om daar wel of niet antwoord op te geven.
    En zo niet: voel het dan niet als een persoonlijke afwijzing. Misschien is het niet het goede moment voor de ander. Misschien durft of kan deze er (nog) niet over praten of bent u niet de persoon bij wie de rouwende kan delen over zijn of haar verdriet.
    Als u denkt dat een advies nodig is vraag dan eerst of u een advies mag geven.
  • Denk aan de rouwende op bijzondere dagen zoals trouwdag, geboorte, verjaardagen, een examen, de sterfdag of andere belangrijke dag of gebeurtenis.
  • Ga langs, bel of stuur een kaartje. Bij het Steunpunt zijn hiervoor speciale kaarten verkrijgbaar met een gedicht van Hans Bouma en de vermelding "wij missen je"
  • Praat in bekend gezelschap over de overledene; niets zeggen is voor de rouwende veel pijnlijker. Zeg bijvoorbeeld: 'Wat had hij/zij hiervan genoten', of 'Wat jammer dat hij/zij dit niet meer mee kan maken.'
Niet doen:

  • Plaats geen goedbedoelde opmerkingen als: 'Ze was toch al 80!' Als je 50 jaar lief en leed hebt gedeeld is dat wel het grootste deel van je leven!
  • Zeg niet: 'Hij/zij had toch een mooie leeftijd'.
  • Geef geen adviezen als daar niet om gevraagd wordt.
  • Ga niet vergelijken: 'Ja, maar een kind verliezen is toch het ergste.'
  • Niet uw eigen verhaal gaan vertellen als dat niet aan de orde is of als vergelijking.
  • De ander sparen door het er maar niet meer over te hebben.
  • Voor de ander bepalen hoe lang rouw mag duren.
Ieder rouwt op zijn of haar wijze en voor de tijd die hij of zij nodig heeft. We kunnen de ander helpen door hier rekening mee te houden.




De Rouwmeter

Voelt u zich erg verdrietig? Voelt u zich vastzitten na het verlies van een dierbaar persoon?

Via de rouwtest krijgt u een indruk welk risico u momenteel loopt op onverwerkte of gecompliceerde rouw. Doe de test via www.rouw.nl

Tegelijk met uw score krijgt u enkele tips om indien uw score daartoe aanleiding geeft, hieraan iets te doen.
Men vraagt u ook om enkele persoonlijke gegevens te verstrekken.
Deze zullen anoniem en vertrouwelijk worden gebruikt voor verdere wetenschappelijke onderbouwing van de rouwtest. Dus niet uw naam en adres wordt gevraagd, slechts algemene informatie zoals geslacht, leeftijd en dergelijke.

Deze test is niet geschikt voor andere vormen van verliezen dan het verlies van een levend persoon door overlijden of vermissing. Bovendien geldt de score niet voor mensen die korter dan 3 maanden iemand hebben verloren.






70 Vragen over Rouw

LSR-Dienstencentrum, (voorheen Landelijke Stichting Rouwbegeleiding) heeft een boekje uitgebracht met als titel "70 vragen over Rouw"
In dit boekje zijn veelgestelde vragen en antwoorden gebundeld.
De vragen geven herkenning en daardoor steun bij verwerking van eigen verlies.
Voor wie meer wil weten is aan het einde van ieder hoofdstuk een lijstje met boeken en websites.
De hoofdstukken gaan over het verliezen van een dierbare, een partner, een ouder, een kind, een baby, verlies door zelfdoding, kinderen en rouw, jongeren en rouw, ouderen en rouw.

Het boekje kost 12,80 excl. verzendkosten. Bij grotere aantallen wordt korting aangeboden.
Bestellen bij LSR Dienstencentrum Utrecht 030 2761515
www.verliesverwerken.nl

 Printable Version